leer het landschap lezen

Cursus Ecologie en beheer
van het Nederlandse landschap
en landschapselementen
2014

Voor wie?

Deze praktische cursus is voor iedereen - natuurliefhebber, vrijwilliger of professional - die meer wil weten over de ecologische principes, de inheemse vegetatie en het beheer van onze Nederlandse landschappen.

Theorie en veel excursies

De cursus bestaat uit negen theorie-bijeenkomsten en liefst negentien excursies. Door deze lessen en excursies wordt een geïntegreerd beeld opgebouwd van de Nederlandse natuur, vooral op het gebied van vegetatietypen en plantengemeenschappen. De lessen worden visueel ondersteund met powerpoint presentaties.

De docent behandelt de belangrijkste ecologische principes die het karakter van onze landschappen bepalen. Standplaatsfactoren worden diepgaand besproken: denk aan bodemsamenstelling en waterhuishouding, milieudynamiek en successie
Ruime aandacht is er voor de verschillende typen kruidenvegetaties zoals pionierbegroeiingen, graslanden, ruigten en zomen, poel- en oevervegetaties. Ook komen houtige vegetaties aan de orde in de vorm van bosgemeenschappen, en landschapselementen als bosjes, houtwallen en hakhout. Voor al deze kruiden- en houtige vegetaties bespreken we de beheermethoden.

Alle theorie gaat leven tijdens de negentien excursies. Door kennis van de relatie tussen standplaatsfactoren en plantengemeenschappen wordt het landschap leesbaar.
We bezoeken gebieden die de belangrijkste natuur- en landschapstypen van Nederland vertegenwoordigen.
Parnassia - Sierlijke vetmuur - Geelhartje
foto Eric Wirtz 2013

Reuzenpaardenstaart
Eric Wirtz 2013

Tenslotte bekijken we het Nederlandse landschap vanuit de hoek van de ecologische hoofdstructuur en Natura 2000: natuurgebieden in Nederland die van Europees belang zijn.

Het zijn deze excursies naar de meest belangrijke habitats van Nederland, die de cursus uniek maken.
De cursus is logisch en systematisch opgebouwd, en kan daarom in principe door iedereen gevolgd worden. Cursisten kunnen maximaal profijt hebben van de cursus door de excursies te benutten voor uitbreiding van hun kennis van de Nederlandse flora.

Landschappen lezen

Met de opgedane kennis kunt u in het vervolg het landschap beter ‘lezen’. U wandelt of fietst met meer begrip in het landschap, waardoor u er nog meer van kunt genieten.
Hebt u beroepsmatig met landschaps- en natuurbeheer te maken, dan kunt u na de cursus van iedere plek in Nederland een eerste analyse maken van de milieufactoren, de vegetatie en het beheer ter plekke. Bovendien kunt u dan de actuele (natuur)waarde en de potenties van de locatie redelijk inschatten.





Waar en wanneer?

Dagcursus: Zowel de theoriebijeenkomsten (niet vet gedrukt) als de excursies (vetgedrukt) vinden plaats op vrijdagen. De tijden van de theoriebijeenkomsten zijn van 9.30 uur tot 16.00 uur.
Avondcursus: De theoriebijeenkomsten vinden plaats op dinsdagavonden van 19.00 tot 22.00 uur op fort Vechten.
De excursies vinden plaats op zaterdagen.


Excursies: de excursies 12, 13, 15, 16, 17 en 19 beginnen om 8.30 uur op Fort Vechten. De aanvangstijden van de andere excursies worden in overleg met de cursisten vastgesteld, waarbij de vertrektijd vanaf Fort Vechten, afhankelijk van de cursuslocatie, kan variëren tussen 7.30 uur en 8.30 uur. Alle theoriebijeenkomsten vinden plaats op Fort Vechten.
Wespenspin - Levendbarende hagedis
foto Eric Wirtz 2013

vaarexcursie Biesbosch
foto Eric Wirtz 2013

Knopig helmkruid
foto Eric Wirtz 2013

Door wie?

Eric Wirtz van de stichting Werk aan de Linie verzorgt de cursus.
Stichting Werk aan de Linie, gevestigd op fort Vechten bij Bunnik, is onderdeel van de Nieuwland-organisatie te Wageningen.
Eric, zelf voormalig deelnemer van de cursus, heeft zich sinds 2002 als coördinator en co-docent ingezet en in 2007 als docent.

Naast hoofddocent Wirtz wordt een aantal excursies begeleid door specialisten als: Louis Jan van den Berg (van stichting Berglinde, ecologisch adviesbureau), Jacques van de Neut (Biesbosch), Klaas van Dort (mossen/korstmossen) en Simon Klingen (Geïntegreerd Bosbeheer)
 

Certificaat van deelname

Aan het einde van de cursus krijgen de cursusdeelnemers een certificaat van deelname, waarvan in de bijlage staat vermeld welke theorieblokken zijn gevolgd en een lijst van alle excursies is opgenomen.

Kosten

De kosten van de cursus bedragen € 1290,- excl. BTW per persoon, inclusief het cursusmateriaal. Daarnaast vragen wij nog een bijdrage van
€ 20,00 aan de huur van de bootjes voor de speciale vaarexcursie Biesbosch.

Informatie en aanmelding

Voor meer informatie en aanmelding kunt u contact opnemen met Eric Wirtz.
telefoon: 030 65 65 285
mobiel: 06 445 82 392
email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Aanmelden kan via het aanmeldingsformulier op deze site.
Bezoek ook de site www.fortvechten.nl
 

Bevindingen oud-cursisten vanuit de beroepssituatie

* Oud-cursisten zijn enthousiast over de cursus. De meest gehoorde opmerking van cursisten is dat de cursus hen, naast meer ecologische kennis, een meer geïntegreerde kijk op de natuur en een rijkere natuurbeleving heeft gegeven.
* Bij een aantal cursisten heeft het volgen van de cursus een bijdrage geleverd aan het verkrijgen van een gewenste betrekking in het natuurgebeuren.
* Een cursist 2010, makelaar vastgoed en bedrijfsontwikkeling in de agrarische sector: "Als we praten met DLG en de Provincie over particulier natuurbeheer en je laat merken dat je een cursus ecologie hebt gedaan, ben je een heel andere gesprekspartner dan vóór de cursus".
* Na het afronden van de MBO natuurbeheer heb ik de opleiding landschapsinrichting gevolgd aan Hogeschool Larenstein. Na mijn afstuderen ben ik direct gaan werken bij een landschapsarchitect. Daar werkende merkte ik al snel dat er een enorm ‘ecologisch' gat was in de landschappelijke wereld. Na enig oriënteren kwam ik al snel bij de ecologie cursus van Eric. Door de logische opbouw en vele excursies werd de kennis die ik had snel opgefrist en aangevuld. Deze kennis heb ik veelvoudig kunnen toepassen in diverse projecten.
Als gevolg van de crisis moest ik een andere baan zoeken. Ik wilde meer met ecologie in combinatie met landschapsinrichting gaan doen. Al snel vond ik deze baan bij BWZ-ingenieurs. Hier kon ik snel aan de gang mede dankzij de cursus ecologie. Het bedrijf werkt nauw samen met Bureau Waardenburg wat advies geeft over ecologie en milieu. In de samenwerking merk ik dat je in een korte tijd veel hebt geleerd over ecologie en daardoor nog beter met gegevens kan omgaan.
Ik kan iedereen die geïnteresseerd is in het Nederlandse landschap, ecologie en vegetatie de cursus van harte aanbevelen. Het is een waardevolle aanvulling in de omgang met ecologie, beheer en vegetatiekennis, voor zowel de liefhebber als mensen uit het werkveld.

Biestarwegras

foto Bert de Bles 2013

 



     

Cursusrooster dagcursus

datum onderwerp
7 mrt Nederlandse landschap
14 mrt ecologische principes en ecologische relaties
21 mrt standplaatsfactoren
28 mrt milieudynamiek & successie
4 apr plantenkennis
11 april pionier- en graslandvegetaties
18 apr excursie 1: “Klein Profijt” en Biesbosch - zoetwatergetijden vegetaties
2 mei excursie 2: Beek-Ubbergen – stuwwallen, bronnenbos, voorjaars- en bosflora
9 mei excursie 3: Regio Winterswijk – hoogveenvegetatie, berkenbroek en elzenbroek
16 mei ruigten en zomen, poelen en oevers
23 mei excursie 4: Westbroek – laagveen, moeras- en kwelvegetaties, elzenbroek
30 mei excursie 5: Biesbosch – stroomdalgraslanden (vaarexcursie)
6 juni excursie 6: Gelderse Vallei – blauwgraslanden
13 juni excursie 7: Zuid-Limburg – hellingbos, kalkgrasland, kalkflora
20 juni excursie 8: Oostvoorne – kalkrijke, vochtige duinvegetaties
27 juni excursie 9: Bergen – kalkarm duinlandschap, Egmond – kalkrijk zeedorpenlandschap
4 juli excursie 10: Millingerwaard – uiterwaarden, ooibos, rivierduinen, fluviatiele flora

zomerreces

15 aug excursie 11: Texel - kweldervegetaties, duinvorming en jonge duinvalleien
22 aug excursie 12: Waterplanten en waterecologie
29 aug excursie 13: Veluwe - heidevelden en zandverstuivingen
5 sept praktische beheeraspecten aanleg en onderhoud stedelijk en landschappelijk ecologisch groen
12 sept ecologische hoofdstructuur en Natura 2000
19 sept excursie 14: Onderdelen ecologische hoofdstructuur en Natura 2000
26 sept excursie 15: Utrecht – stadsecologie
3 okt excursie 16: mossen en korstmossen
10 okt excursie 17: paddenstoelen – de ecologische aspecten van schimmels
17 okt excursie 18 Borkener Paradies, Bentheimer Urwald – begrazing, natuurlijk bos
24 okt excursie 19: natuurlijke bosgemeenschappen versus geïntegreerd bosbeheer