ecologiecursus slogan

Cursus Ecologie en beheer
van het Nederlandse landschap
en landschapselementen
2020

Voor wie?

Deze praktische cursus is voor iedereen - natuurliefhebber, vrijwilliger of professional - die meer wil weten over de ecologische principes, de inheemse vegetatie en het beheer van onze Nederlandse landschappen.

Theorie en veel excursies

fijn goudscherm
Eric Wirtz 2017

De cursus bestaat uit negen theorie-bijeenkomsten en liefst twintig excursies. Door deze lessen en excursies wordt een geïntegreerd beeld opgebouwd van de Nederlandse natuur, vooral op het gebied van vegetatietypen en plantengemeenschappen. De lessen worden visueel ondersteund met powerpoint presentaties.

De docent behandelt de belangrijkste ecologische principes die het karakter van onze landschappen bepalen. Standplaatsfactoren worden diepgaand besproken: denk aan bodemsamenstelling en waterhuishouding, milieudynamiek en successie
Ruime aandacht is er voor de verschillende typen kruidenvegetaties zoals pionierbegroeiingen, graslanden, ruigten en zomen, poel- en oevervegetaties. Ook komen houtige vegetaties aan de orde in de vorm van bosgemeenschappen, en landschapselementen als bosjes, houtwallen en hakhout. Voor al deze kruiden- en houtige vegetaties bespreken we de beheermethoden.

Alle theorie gaat leven tijdens de twintig excursies. Door kennis van de relatie tussen standplaatsfactoren en plantengemeenschappen wordt het landschap leesbaar.
We bezoeken gebieden die de belangrijkste natuur- en landschapstypen van Nederland vertegenwoordigen.

slijmzwam
Eric Wirtz 2018
Tenslotte bekijken we het Nederlandse landschap vanuit de hoek van de ecologische hoofdstructuur en Natura 2000: natuurgebieden in Nederland die van Europees belang zijn.

Het zijn deze excursies naar de meest belangrijke habitats van Nederland, die de cursus uniek maken.
De cursus is logisch en systematisch opgebouwd, en kan daarom in principe door iedereen gevolgd worden. Cursisten kunnen maximaal profijt hebben van de cursus door de excursies te benutten voor uitbreiding van hun kennis van de Nederlandse flora.

 

Landschappen lezen

 

elzenvlag
Eric Wirtz 2018
Met de opgedane kennis kunt u in het vervolg het landschap beter ‘lezen’. U wandelt of fietst met meer begrip in het landschap, waardoor u er nog meer van kunt genieten.
Hebt u beroepsmatig met landschaps- en natuurbeheer te maken, dan kunt u na de cursus van iedere plek in Nederland een eerste analyse maken van de milieufactoren, de vegetatie en het beheer ter plekke. Bovendien kunt u dan de actuele (natuur)waarde en de potenties van de locatie redelijk inschatten.

 

Waar en wanneer?

zilte rus 2
Eric Wirtz 2018

Zowel de theoriebijeenkomsten (niet vet gedrukt) als de excursies (vetgedrukt) vinden plaats op vrijdagen ofwel zaterdagen. De tijden van de theoriebijeenkomsten zijn van 9.30 uur tot 16.00 uur.
NB: De zaterdagcursus kan alleen doorgaan bij voldoende belangstelling

Excursies: Aanvangstijd excursies is meestal 9.00 of 9.30 uur op locatie, maar kan bij sommige excursies iets later zijn i.v.m. de af te leggen afstand naar de excursielocatie.
De eerste theoriebijeenkomst vindt plaats op Fort Vechten. De theoriebijeenkomsten erna - vanwege het comfort - op boerderij Vredegoed in Tienhoven/Oud-Maarsseveen.

Door wie?

Eric Wirtz van de Nieuwland-organisatie in Wageningen verzorgt de cursus vanuit dependance Fort Vechten bij Bunnik. Eric, zelf voormalig deelnemer aan de cursus, heeft zich sinds 2002 als coördinator en co-docent ingezet en vanaf 2007 als docent. Sindsdien heeft hij voor een constante verdieping van het cursus-curriculum gezorgd.

Naast hoofddocent Wirtz wordt een aantal excursies begeleid door specialisten als: Louis-Jan van den Berg (Stichting Berglinde, ecologisch adviesbureau), Jacques van der Neut (SBB Biesbosch), Klaas van Dort (mossen/korstmossen), Barend de Jong (Witteveen+Bos), Adrie van Heerden (voormalig N-2000 inventariseerder prov. Zuid-Holland) en bosecoloog Henk Koop.

Kosten en aanmelding

kweldertexel
cursus 2017

De kosten bedragen € 1650,- excl. BTW per persoon, inclusief het cursusmateriaal.
Voor particulieren geldt een cursuskorting van 10% en is het bedrag € 1.485,- excl. BTW.

Voor meer informatie: Eric Wirtz.
telefoon: 030 65 65 285
mobiel: 06 445 82 392
email: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Certificaat van deelname

Aan het einde van de cursus krijgen de cursusdeelnemers een certificaat van deelname, waarvan in de bijlage staat vermeld welke theorieblokken zijn gevolgd en een lijst van alle excursies is opgenomen.

Bevindingen oud-cursisten

* Oud-cursisten zijn enthousiast over de cursus. De meest gehoorde opmerking van cursisten is dat de cursus hen, naast meer ecologische kennis, een meer geïntegreerde kijk op de natuur en een rijkere natuurbeleving heeft gegeven. Bij een aantal cursisten heeft het volgen van de cursus een bijdrage geleverd aan het verkrijgen van een gewenste betrekking in het natuurgebeuren.

"De ecologiecursus was voor mij een reis naar een verscheidenheid aan natuurparels die Nederland rijk is. Erg onder de indruk was ik van de zorgvuldig uitgekozen excursielocaties, en met gretigheid nam ik kennis van de vele plantensoorten. Hiermee heb ik referentiebeelden opgebouwd van verschillende plantengemeenschappen. Belangrijk vond ik dat de ecologiecursus een gedegen theoretische basis omvat en dat achtergrondliteratuur werd verstrekt, zodat de excursies de nodige diepgang kregen. Veel excursies en themadagen werden verrijkt met kennis van deskundige gidsen en professionals. De cursusleider Eric Wirtz verzorgt de theoriebijeenkomsten en excursies tot in de puntjes, zorgt voor een prettige sfeer in de cursusgroep en staat garant voor een vrolijke noot. De ecologiecursus was voor mij een laatste zetje tot een ommezwaai in mijn loopbaan; ik volg nu met veel plezier de opleiding Bos- en natuurbeheer."
Mirjam Melman, 2016

"Er is bij mij veel veranderd sinds ik de cursus deed in 2015. Ik ben momenteel lid van de KNNV en het IVN, en doe ook lokaal de IVN gidsenopleiding. Ook veel andere natuurcursussen gedaan maar geen enkele is zo compleet en diepgaand als de cursus ecologie. Ook ben ik hobbymatig nog veel bezig met SynBioSys.
Bijna alle excursies die ik volg benader ik vanuit de Plantengemeenschappen zoals ik dat heb aangeleerd."
Remco Hekker, 2015

"Na het afronden van de MBO natuurbeheer heb ik de opleiding landschapsinrichting gevolgd aan Hogeschool Larenstein. Na mijn afstuderen ben ik direct gaan werken bij een landschapsarchitect. Daar werkende merkte ik al snel dat er een enorm ‘ecologisch' gat was in de landschappelijke wereld. Na enig oriënteren kwam ik al snel bij de ecologie cursus van Eric. Door de logische opbouw en vele excursies werd de kennis die ik had snel opgefrist en aangevuld. Deze kennis heb ik veelvoudig kunnen toepassen in diverse projecten.
Als gevolg van de crisis moest ik een andere baan zoeken. Ik wilde meer met ecologie in combinatie met landschapsinrichting gaan doen. Al snel vond ik deze baan bij BWZ-ingenieurs. Hier kon ik snel aan de gang mede dankzij de cursus ecologie. Het bedrijf werkt nauw samen met Bureau Waardenburg wat advies geeft over ecologie en milieu. In de samenwerking merk ik dat je in een korte tijd veel hebt geleerd over ecologie en daardoor nog beter met gegevens kan omgaan.
Ik kan iedereen die geïnteresseerd is in het Nederlandse landschap, ecologie en vegetatie de cursus van harte aanbevelen. Het is een waardevolle aanvulling in de omgang met ecologie, beheer en vegetatiekennis, voor zowel de liefhebber als mensen uit het werkveld."
Jos van den Hurk, 2010



cursus 2018 millingerwaard
cursus 2018
     

Cursusrooster vrijdagcursus 2020

datum onderwerp
28 feb Kennismaking en Nederlandse landschap
   
6 mrt Nederlandse landschap
13 mrt ecologische principes en ecologische relaties
20 mrt standplaatsfactoren
27 mrt milieudynamiek & successie
     
3 apr pioniervegetaties
10 apr excursie  1: Beek-Ubbergen – stuwwallen, bronnenbos, voorjaars- en bosflora
17 apr excursie  2: “Klein Profijt” en Biesbosch - zoetwatergetijden vegetaties
24 apr  plantenkennis
     
1 mei graslandvegetaties
8 mei LESA (Landschapsecologische Systeem Analyse) en het programma Synbiosys
15 mei ruigten en zomen, poelen en oevers
22 mei excursie  3: Westbroek – laagveen, moeras- en kwelvegetaties, elzenbroek
29 mei excursie  4: Biesbosch – stroomdalgraslanden (vaarexcursie)
     
5 juni excursie  5: Zuid-Limburg – hellingbos, kalkgrasland, kalkflora
12 juni excursie  6: Gelderse Vallei – blauwgraslanden
19 juni excursie  7: Regio Winterswijk – hoogveenvegetatie, berkenbroek, elzenbroek, blauwgrasland en Eiken-Haagbeukenbos
26 juni excursie  9: Oostvoorne – kalkrijke, vochtige duinvegetaties
     
3 juli excursie  8: Hargen – kalkarm duinlandschap, Bergen – kalkovergangsgebied, Wijk aan Zee - kalkrijk zeedorpenlandschap
10 juli excursie  10: Millingerwaard – uiterwaarden, ooibos, rivierduinen, fluviatiele flora
     

zomerreces

14 aug excursie 11: Texel - kweldervegetaties, duinvorming en jonge duinvalleien
21 aug excursie 12: themadag waterplanten en waterecologie
28 aug excursie 13: Veluwe - themadag heidevelden en zandverstuivingen
     
4 sept excursie 14: themadag rompgemeenschappen
11 sept excursie 15: themadag stadsecologie
18 sept Natuurnetwerk Nederland en Natura-2000
25 sept excursie 16: onderdelen ecologische hoofdstructuur en Natura-2000
     
2 okt excursie 17: themadag paddenstoelen – de ecologische aspecten van schimmels
9 okt excursie 18: themadag mossen en korstmossen
16 okt excursie 19 Borkener Paradies, Bentheimer Urwald – begrazing, natuurlijk bos
23 okt excursie 20: themadag natuurlijke bosgemeenschappen
     

Cursusrooster zaterdagcursus 2020

de zaterdagcursus kan doorgaan bij voldoende belangstelling

datum onderwerp
29 feb Kennismaking en Nederlandse landschap
   
7 mrt Nederlandse landschap
14 mrt ecologische principes en ecologische relaties
21 mrt standplaatsfactoren
28 mrt milieudynamiek & successie
     
4 apr pioniervegetaties
11 apr excursie  1: Beek-Ubbergen – stuwwallen, bronnenbos, voorjaars- en bosflora
18 apr excursie  2: “Klein Profijt” en Biesbosch - zoetwatergetijden vegetaties
25 april  plantenkennis
   
2 mei  graslandvegetaties
8 mei LESA (Landschapsecologische Systeem Analyse) en het programma Synbiosys
16 mei ruigten en zomen, poelen en oevers
23 mei excursie  3: Westbroek – laagveen, moeras- en kwelvegetaties, elzenbroek
30 mei excursie  4: Biesbosch – stroomdalgraslanden (vaarexcursie)
     
6 juni excursie  5: Zuid-Limburg – hellingbos, kalkgrasland, kalkflora
13 juni excursie  6: Gelderse Vallei – blauwgraslanden
20 juni excursie  7: Regio Winterswijk – hoogveenvegetatie, berkenbroek, elzenbroek, blauwgrasland en Eiken-Haagbeukenbos
27 juni excursie  8: Oostvoorne – kalkrijke, vochtige duinvegetaties
     
4 juli excursie  9: Hargen – kalkarm duinlandschap, Bergen – kalkovergangsgebied, Wijk aan Zee - kalkrijk zeedorpenlandschap
11 juli excursie  10: Millingerwaard – uiterwaarden, ooibos, rivierduinen, fluviatiele flora

zomerreces

15 aug excursie 11: Texel - kweldervegetaties, duinvorming en jonge duinvalleien
22 aug excursie 12: themadag waterplanten en waterecologie
29 aug excursie 13: Veluwe - themadag heidevelden en zandverstuivingen
     
5 sept excursie 14: themadag rompgemeenschappen
12 sept excursie 15: themadag stadsecologie
19 sept Natuurnetwerk Nederland en Natura-2000
26 sept excursie 16: onderdelen ecologische hoofdstructuur en Natura-2000
     
3 okt excursie 17: themadag paddenstoelen – de ecologische aspecten van schimmels
10 okt excursie 18: themadag mossen en korstmossen
17 okt excursie 19 Borkener Paradies, Bentheimer Urwald – begrazing, natuurlijk bos
24 okt excursie 20: themadag natuurlijke bosgemeenschappen